سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
92
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
يستخلص منه آخر مثله فيها ، مىباشد . و از جمله : مثال ذيل است كه در لسان اهل محاوره جارى مىباشد : لئن سئلت فلانا لتسألّن به البحر و از جمله : قول شاعر است : و شوهاء تعدو بى الى صارخ الوعى * بمستلئم مثل الفنيق المرحّل و از جمله : فرموده حقتعالى است : لهم فيها دار الخلد يعنى هم فى الجهنّم و هى دار الخلد . صنعت تجريد شارح گويد : و از جمله محسّنات و وجوه معنوى صنعت تجريد مىباشد و آن به گفته مصنّف عبارتست از : اينكه موصوف بصفتى را ملاحظه كرده و سپس از آن امر ديگرى را كه از حيث اتّصافش بصفت مذكور همانند آن است انتزاع مىكنند و اين انتزاع به منظور مبالغه صورت مىگيرد چه آنكه صفت ياد شده در موصوف مذكور كه منتزع منه است در حدّ كمال بوده بطورى كه گويا اتّصاف آن امر به اين صفت به درجهاى رسيده كه مىتوان از آن امر ديگرى كه موصوف بصفت مزبور است را از آن انتزاع و مشتق نمود . اقسام تجريد در قالب مثال تجريد داراى اقسامى است كه ذيلا در قالب مثال آنها را بيان